Συμβουλές για το τραπέζι της Kαθαράς Δευτέρας
Το έθιμο επιβάλλει να περνάμε την καθαρά Δευτέρα στην εξοχή πετώντας αετό και τρώγοντας νηστίσιμα σαρακοστιανά εδέσματα. Επειδή ωστόσο αυτά ανήκουν στην κατηγορία των ευαλλοίωτων τροφίμων και συνεπώς κρύβουν κινδύνους για την υγεία καλό είναι να είμαστε ενημερωμένοι και προσεκτικοί. Οι δύο βασικότερες «παγίδες» στο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας περιλαμβάνουν τον ταραμά (ένα προϊόν πλήρες συνθετικών χρωμάτων) και τα οστρακοειδή που αν δεν είναι φρέσκα και έχουν αλλοιωθεί ενδέχεται να προκαλέσουν τροφοδηλητηριάσεις. Επίσης την Καθαρά Δευτέρα κινδυνεύουμε από βαρυστομαχιά αν φάμε πολλή λαγάνα και πολλά τηγανητά, που δυστυχώς έχουν την τιμητική τους στο μενού της Καθαράς Δευτέρας.
Δηλητηρίαση από τα σαρακοστιανά της Καθαράς Δευτέρας
Οι τροφικές δηλητηριάσεις, που εμφανίζονται συχνά μετά την Καθαρά Δευτέρα, εκδηλώνονται με πόνο στην κοιλιά, διάρροια, ναυτία και τάση για εμετό ζάλη και ενδεχομένως πονοκέφαλο. Αν παρουσιάσετε αυτά τα συμπτώματα παραμείνετε ξαπλωμένοι και πιείτε πολλά υγρά για να αποφύγετε την αφυδάτωση, αλλά αποφύγετε να πάρετε αντιεμετικό ή αντιδιαρροϊκό σκεύασμα. Αν οι εμετοί επιμένουν, καλέστε γιατρό. Περισσότερο κινδυνεύουν από μια τροφική δηλητηρίαση οι ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Δηλαδή, οι ηλικιωμένοι, όσοι έχουν καρδιακά ή αναπνευστικά προβλήματα και τα νήπια και μικρά παιδιά. Στην περίπτωση αυτή αν εκδηλωθούν ύποπτα συμπτώματα μετά το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας καλέστε αμέσως γιατρό
Προσοχή στα παραδοσιακά εδέσματα της Καθαράς Δευτέρας
•Η λαγάνα κυριαρχεί στο σαρακοστιανό τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Καταναλώστε την με μέτρο γιατί λόγω της μεγάλης ζήτησης είναι συχνά άψητη και προκαλεί διαταραχές στο στομάχι.
•Ο ταραμάς, άρρηκτα συνδεδεμένος με το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας, είναι προϊόν πλήρες συνθετικών χρωμάτων από διατηρημένα αυγά ψαριών. Μην τον καταναλώσετε αν μυρίζει περίεργα ή είναι ξινός. Προτιμήστε τον τυποποιημένο ταραμά και αποφύγετε τον ταραμοπολτό στον οποίο προστίθενται αμυλούχες ουσίες. Σε κάθε περίπτωση ο ταραμάς δεν είναι για χόρταση όπως και η λαγάνα, αποφύγετε να φάτε πολύ.
•Οι ελιές είναι θρεπτικές και χρειάζονται μόνο καλό πλύσιμο πριν καταναλωθούν. Και σε αυτή την περίπτωση αποφύγετε τη υπερβολική κατανάλωσή τους, την Καθαρά Δευτέρα.
•Τα τουρσιά είναι λαχανικά διατηρημένα σε λάδι, ξύδι και άλμη. Αποφύγετε τα αν έχετε ευαίσθητο στομάχι.
•Το χταπόδι καταναλώνεται ψητό ή βραστό. Πρέπει να είναι καλά χτυπημένο και ψημένο ώστε να είναι εύπεπτο, στην αντίθετη περίπτωση προκαλεί βαρυστομαχιά. Επειδή είναι πλούσιο σε χοληστερίνη, μην το παρακάνετε στη κατανάλωσή του. Τα φρέσκα χταπόδια έχουν ωραίο, σκληρό, στιλπνό και υγρό δέρμα, γυαλιστερά μάτια και η μυρωδιά τους είναι ευχάριστη. Είναι πιο εύπεπτα από την μελιδόνα.
•Στα καλαμαράκια και τα θράψαλα προτιμήστε τα κατεψυγμένα, είναι πιο ασφαλή. Αν πρόκειται να καταναλώσετε τα καλαμαράκια τηγανητά, αφήστε τα σε χαρτί κουζίνας να στραγγίξουν από το λάδι. Θυμηθείτε ότι τα τηγανητά δεν είναι για χόρταση καθώς βαραίνουν το στομάχι και έχουν και μεγάλη θερμιδική αξία. Προτιμήστε την Καθαρά Δευτέρα να φάτε καλαμάρι ή θράψαλα ψημένα στη σχάρα, που είναι πιο εύπεπτα και πιο διαιτητικά.
•Τα οστρακοειδή πρέπει να αγοράζονται και να καταναλώνονται με προσοχή και μέτρο! Mύδια, στρείδια, κυδώνια, αχινοί, αχιβάδες, κλπ. πρέπει να έχουν καλά κλεισμένο όστρακο και να μυρίζουν ιώδιο όπως η θάλασσα. Αν χτυπήσετε το όστρακο, ο ήχος πρέπει να είναι υπόκωφος, σημάδι ότι έχει σάρκα και νερό. Αποφύγετε να φάτε το περιεχόμενο των όστρακων που δεν ανοίγουν με το ψήσιμο (ή βράσιμο ή μαγείρεμα στον ατμό). Τα οστρακοειδή είναι πολύ θρεπτικά, καθώς περιέχουν πολύτιμα μέταλλα, όπως ψευδάργυρο, χρώμιο και σελήνιο. Είναι όμως και οι πιο πιθανοί «ένοχοι» τροφικής δηλητηρίασης την Καθαρά Δευτέρα αν έχουν αλλοιωθεί, και αλλοιώνονται πολύ εύκολα γιατί έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό.
•Ακόμα πιο ευαίσθητα είναι τα μαλακόστρακα, δηλαδή οι γαρίδες, οι καραβίδες, τα καβούρια και οι αστακοί. Αν δεν ξέρετε να διακρίνετε τα φρέσκα προτιμήστε τα κατεψυγμένα είναι πιο ασφαλή. Τα φρέσκα διακρίνονται από ζωηράδα σε μάτια και χρώμα και είναι σφικτά. Προσοχή αν «πρασινίζουν», μυρίζουν ή έχουν χαλαρή σάρκα.
Συμβουλές για το επιδόρπιο της Καθαράς Δευτέρας
Ο χαλβάς είναι το βασικό επιδόρπιο στο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Παρασκευάζεται από ταχίνι, ζάχαρη, σοκολάτα, κακάο και ξηρούς και προσφέρεται σε διάφορες γευστικές εκδοχές. Είναι άριστος συνδυασμός πρωτεϊνών, υδατανθράκων και ακόρεστων λιπαρών, σε αναλογίες ιδανικές για τη διατροφή μας αλλά έχει υψηλή θερμιδική αξία που ανεβαίνει περισσότερο όταν περιέχει ξηρούς καρπούς ή επικάλυψη σοκολάτας. Την Καθαρά Δευτέρα φάτε με μέτρο γιατί παχαίνει και είναι δύσπεπτος.
Συμβουλές για το αλκοόλ την καθαρά Δευτέρα
Και το αλκοόλ πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο, εκτός από το φαγητό την Καθαρά Δευτέρα. Αν ξεκινήσετε με ούζο μείνετε σε αυτό, και κάντε το ίδιο αν ξεκινήσετε με μπύρα ή κρασί. Αποφύγετε να ανακατεύετε ποτά, μην πίνετε χωρίς τη συνοδεία φαγητού και περιοριστείτε σε 2 ποτηράκια, όχι σε καράφες ή λίτρα. Αν πιείτε την Καθαρά Δευτέρα μην οδηγήσετε και φροντίστε να πίνετε και αρκετό νερό ώστε αφενός να μειώνεται η επίδραση του αλκοόλ στον οργανισμό και αφετέρου να μην καταναλώνετε αλκοόλ απλά και μόνο για να ξεδιψάσετε.
Της Αλεξίας Σβώλου
